TITANIK BARADA HAKYKATLAR
Titanik hakynda köpüñiz eşidensiñiz. Ýöne batan titanik barada az zat bilýänsiñiz. Geliñ onda bu gün bile o titanigiñ nädip heläkçikige uçradygy barada biraz gürrün açalyñ.
1912 nji ýylda ýola çykan bu titanik 1909 njy ýylda ýasalmana başlapdy. Özem şeýlebir gowy we berk ýasalypdy, hatda çökmejek ýalydy. Köp adamlar çökmez dp andam içipdirler. Köpüñiziñ hatda hemmäñiziñ bilýäni bir buza degip böwriniñ deşilip gark bolmasydy. Ýöne köp adam bu hekaýadan soñra köp zatlar aýdyp başlady. Titanigiñ uzynlygy 269 metr ini 28 metr ululygy 53 metrdi. Titanigiñ üstünde 4 sany uly kömür ìşleýji turbasy bardy. Hersi 60 tonnady. Ululygy bolsa 25 metrdi. Titanigiñ jemi öz agramy 46 ton 328 kl - dy.
Beýle uly agramly we berk gäminiñ beýdip buz dagyna urup çökmesine ynanmak biraz kyndy. Titanik Horland Wolf atly zawodda yasaldy. Bu uly titanigiñ ýasalmasy üçin 3000 den gowrak işçi alyndy. Titanigiñ ýasalmasy 26 aý sürdi. Iş wagtynda 8 sany adam ölip 260 dan gowrak adam ýaralandy. Şular ýaly edip höweslenip berklenip ýasalan gäminiñ buzda batandygy aýdylansoñ köp adam muña ynanmady. Dogrudanam bu ynanar ýaly zat däl. 30 ýyldan bari titanigiñ üstünde ìsleýän güýcli gazetçi Senan Molony gäminiñ batmasy bilen baglanyşykly bilgi paýlaşdy. Netijede helakçilik buz bn dälde ýangyn sebäpli bolandygy orta atyldy. Senan Molony intek hiçkimiñ görmedigi bir surat paýlaşdy. Suratda titanigiñ sag böwrinde bir uly ýangyn yzy bardy. Hakykatdanam ýangyn bolupdyr we 3 aý boýunça ýanyp durupdyr. Şunça wagtyn dowamynda titanigiñ metaly biraz eräpdir we gowşapdyr, gowşan tarapam buz dagyna degeni sebäpli böwrini pyçak ýaly dilip ikä bölüpdir. Bu bir hakykatdyr. Suratlarda titanigiñ gyrasyndaky uly ýangynyñ gara yzyny görip bilersiñiz. Titanik ýola çykmazdan öñem ýanyp duran bu yzy hiç kim görmandir. Sebäbi gämi portda ters goýlypdyr we o tarapy görülmandir. Gämide 3000 adam bar eken we heläkçilikden soñra 1500 adam öldi, 700 den gowrak adam halas boldy. Müñlerçe adamyñ ölümüne sebäp bolan bu hekaýadan 3 gün sonra ölen adamlaryñ diñe 300 sany jesedi tapyldy. Galany bolsa nirdedigi belli däl. Köp kişiñ aytmagyna göra deñiziñ tolkun atyjy bolandygy üçin jesetler 3 günuñ icinde 80 km uzaklyga gidendir dp aýdylýar. Şonça yrjaşmalaryna we höwes bilen ýasalandygyna garamazdan şo dövriñ iñ uly gämisi dp tanalan titanigiñ batmasyna başga sebäplerem bar. Gämide gidilende hemme zat alnypdy we hemme ýer bardy. Uly howuz otagy, kitaphana otag, dynç alynýan otag, günuñ öñündäki otag yagny hemme zat artygy bilen taýynlanypdy. Ýöne titanikde hijem dürbi ulanylmandyr. Dürbi bir berk gutynyñ içinde gurplanyp goýlupdy. Açary bolsa 3 nji kapitan David Blairdady. Bu uly ýolçulukly gämide agsam durbinin ulanylmasy biraz samsyklyk ýaly bolupdyr. Mundan başgada gämide otlary ýakmak üçin kömür guýyançylar biraz unsden düşürlip passiw işlapdirler. Gämi çaklanylan tizlikden ýokary gidipdir. Köp işgärlere üns berilmändir we titanikdäki işlemeler passiw we uns berilmez şekilde dowam edipdir. Sebäbi bolsa köp we köp adam gäminiñ batmaýanlygyna gaty erbet ynanypdy. Eger dürbi ulanylyp öñündaki buz dagynyñ bardygny bilen bolsalar onda birzatlar edip ondan cekiljek bolarlardy we belki müñlerçe adam ölmezdi. Gäminiñ iñ uly kapitany bolan Edward John Smith hiçhili gämiñ işjeñligine üns bermändir. Şo sebäpli köp kişi kapitany günäkarläpdir. Kapitan gämi gitmezden öñ gämini barlag etmändir. Bulam bir samsyk zat ýaly bolup görünýär. Gäminiñ içinde jemi näçe milyardlyk harytlar we goşlar bn bezelipdi şu sebäpden kapitan şularyñ sahyby bolmak ücin edendir dp pikir edýänem az däl. Yene bir samsyklyk ýaly zady belläp geçeliñ. Titanikde jemi 20 den gowrak ýan gämileri bolupdyr we hersine 67 adam sygýan eken. Netijede gämä 28 kişi bolup münmelidigi buýruk berlipdir we ol şeylede bolupdyr. 67 adamlyk ýere diñe 28 adam münüpdir. Buda bir passiw alnyp barylmagyñ bir görnüşi hökmünde kabul edilýär. Gämi batyp barýarka ýokaryk birnäçe gezek yşyk topy atylypdyr. Edil şo wagt titanigiñ gyrasyndan geçip barýan Californian atly gäminiñ kapitany muny bilsede üns bermändir we kömege barmandyr. Heläkçilikden sonra o kapitan günäli dp basylypdyr ýöne birnäce delliler ýüzünden azat göyberlipdir. Gämi batyp gelýärka köp adam gämiñ ýokarsynda durupdyr. Sebäbi olar gämiñ batmajagyna şowagtam ynanýadylar. Bu normal ýagdaýdyr sebäbi gäminiñ işcileri derrew bu ýagdayy alyp cykarys we gämini batmaz hala getireris dpdirler. Ýöne aýdylşy ýaly bolmandyr. Gämide uly sesler we adamlaryñ gygyrşy, aýallaryñ çagalaryndan we arlerinden aýrylmagy gözegñe getirmegem elhenç. Gämi ilki buza çarpan wagty bir patlama sesi bolupdyr buda aşaky bölegiñ ýarylyp suw geçip başlamasydy. Gämi şuwagt atlantik okeanynyñ ençeme kilometr düýbunde sessiz uklap ýatyr. Bir bölegi bilen beýleki böleginin arasy 80 km golay aralyk eken. Ony çykarmak mümkin däl ýöne köp barlagçylar gäminiñ suratyny alyp paýlaşdylar. Bilim adamlaryñ aýtmagyna görä ýene köp gitse 3 ýylyñ içinde gämiden hiç zat galmajagny aýtdylar ýöne o baradaky bolan wakañ üstünde ýene işler we barlaglar dowam eder.
Download video from youtube and vk
Beýle uly agramly we berk gäminiñ beýdip buz dagyna urup çökmesine ynanmak biraz kyndy. Titanik Horland Wolf atly zawodda yasaldy. Bu uly titanigiñ ýasalmasy üçin 3000 den gowrak işçi alyndy. Titanigiñ ýasalmasy 26 aý sürdi. Iş wagtynda 8 sany adam ölip 260 dan gowrak adam ýaralandy. Şular ýaly edip höweslenip berklenip ýasalan gäminiñ buzda batandygy aýdylansoñ köp adam muña ynanmady. Dogrudanam bu ynanar ýaly zat däl. 30 ýyldan bari titanigiñ üstünde ìsleýän güýcli gazetçi Senan Molony gäminiñ batmasy bilen baglanyşykly bilgi paýlaşdy. Netijede helakçilik buz bn dälde ýangyn sebäpli bolandygy orta atyldy. Senan Molony intek hiçkimiñ görmedigi bir surat paýlaşdy. Suratda titanigiñ sag böwrinde bir uly ýangyn yzy bardy. Hakykatdanam ýangyn bolupdyr we 3 aý boýunça ýanyp durupdyr. Şunça wagtyn dowamynda titanigiñ metaly biraz eräpdir we gowşapdyr, gowşan tarapam buz dagyna degeni sebäpli böwrini pyçak ýaly dilip ikä bölüpdir. Bu bir hakykatdyr. Suratlarda titanigiñ gyrasyndaky uly ýangynyñ gara yzyny görip bilersiñiz. Titanik ýola çykmazdan öñem ýanyp duran bu yzy hiç kim görmandir. Sebäbi gämi portda ters goýlypdyr we o tarapy görülmandir. Gämide 3000 adam bar eken we heläkçilikden soñra 1500 adam öldi, 700 den gowrak adam halas boldy. Müñlerçe adamyñ ölümüne sebäp bolan bu hekaýadan 3 gün sonra ölen adamlaryñ diñe 300 sany jesedi tapyldy. Galany bolsa nirdedigi belli däl. Köp kişiñ aytmagyna göra deñiziñ tolkun atyjy bolandygy üçin jesetler 3 günuñ icinde 80 km uzaklyga gidendir dp aýdylýar. Şonça yrjaşmalaryna we höwes bilen ýasalandygyna garamazdan şo dövriñ iñ uly gämisi dp tanalan titanigiñ batmasyna başga sebäplerem bar. Gämide gidilende hemme zat alnypdy we hemme ýer bardy. Uly howuz otagy, kitaphana otag, dynç alynýan otag, günuñ öñündäki otag yagny hemme zat artygy bilen taýynlanypdy. Ýöne titanikde hijem dürbi ulanylmandyr. Dürbi bir berk gutynyñ içinde gurplanyp goýlupdy. Açary bolsa 3 nji kapitan David Blairdady. Bu uly ýolçulukly gämide agsam durbinin ulanylmasy biraz samsyklyk ýaly bolupdyr. Mundan başgada gämide otlary ýakmak üçin kömür guýyançylar biraz unsden düşürlip passiw işlapdirler. Gämi çaklanylan tizlikden ýokary gidipdir. Köp işgärlere üns berilmändir we titanikdäki işlemeler passiw we uns berilmez şekilde dowam edipdir. Sebäbi bolsa köp we köp adam gäminiñ batmaýanlygyna gaty erbet ynanypdy. Eger dürbi ulanylyp öñündaki buz dagynyñ bardygny bilen bolsalar onda birzatlar edip ondan cekiljek bolarlardy we belki müñlerçe adam ölmezdi. Gäminiñ iñ uly kapitany bolan Edward John Smith hiçhili gämiñ işjeñligine üns bermändir. Şo sebäpli köp kişi kapitany günäkarläpdir. Kapitan gämi gitmezden öñ gämini barlag etmändir. Bulam bir samsyk zat ýaly bolup görünýär. Gäminiñ içinde jemi näçe milyardlyk harytlar we goşlar bn bezelipdi şu sebäpden kapitan şularyñ sahyby bolmak ücin edendir dp pikir edýänem az däl. Yene bir samsyklyk ýaly zady belläp geçeliñ. Titanikde jemi 20 den gowrak ýan gämileri bolupdyr we hersine 67 adam sygýan eken. Netijede gämä 28 kişi bolup münmelidigi buýruk berlipdir we ol şeylede bolupdyr. 67 adamlyk ýere diñe 28 adam münüpdir. Buda bir passiw alnyp barylmagyñ bir görnüşi hökmünde kabul edilýär. Gämi batyp barýarka ýokaryk birnäçe gezek yşyk topy atylypdyr. Edil şo wagt titanigiñ gyrasyndan geçip barýan Californian atly gäminiñ kapitany muny bilsede üns bermändir we kömege barmandyr. Heläkçilikden sonra o kapitan günäli dp basylypdyr ýöne birnäce delliler ýüzünden azat göyberlipdir. Gämi batyp gelýärka köp adam gämiñ ýokarsynda durupdyr. Sebäbi olar gämiñ batmajagyna şowagtam ynanýadylar. Bu normal ýagdaýdyr sebäbi gäminiñ işcileri derrew bu ýagdayy alyp cykarys we gämini batmaz hala getireris dpdirler. Ýöne aýdylşy ýaly bolmandyr. Gämide uly sesler we adamlaryñ gygyrşy, aýallaryñ çagalaryndan we arlerinden aýrylmagy gözegñe getirmegem elhenç. Gämi ilki buza çarpan wagty bir patlama sesi bolupdyr buda aşaky bölegiñ ýarylyp suw geçip başlamasydy. Gämi şuwagt atlantik okeanynyñ ençeme kilometr düýbunde sessiz uklap ýatyr. Bir bölegi bilen beýleki böleginin arasy 80 km golay aralyk eken. Ony çykarmak mümkin däl ýöne köp barlagçylar gäminiñ suratyny alyp paýlaşdylar. Bilim adamlaryñ aýtmagyna görä ýene köp gitse 3 ýylyñ içinde gämiden hiç zat galmajagny aýtdylar ýöne o baradaky bolan wakañ üstünde ýene işler we barlaglar dowam eder.
Siziñ pikiriñizçe gämi özi boldymy ýada birileri tarapyndan gurnalyp edildimi ? Öz pikirleriñizi aşaky teswirlerde ýazyñ jogaplaryñyza garaşýan.
Download video from youtube and vk
